ผักกะเฉด

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Neptunia oleracea Lour.

ชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE

ชื่อท้องถิ่น: ผักรู้นอน ผักฉีด ผักหนอง ผักหละหนอง ผักกระเสดน้ำ (อุดรธานี-ยโสธร-อีสาน)

ผักกะเฉดน้ำลักษณะ : ผักกระเฉดเป็นพืชนํ้าล้มลุก ลำต้นทอดขนานแตกแขนง ไปบนผิวน้ำ ชูส่วนใบและดอกโผล่พ้นผิวน้ำขึ้นมาจะแตกรากฝอยบริเวณข้อ ลงไปยึดกับพื้นดิน ลำต้นเมื่อแก่ตามปล้องจะมีนวมสีขาวคล้ายฟองน้ำหุ้มอยู่ทำให้ลอยน้ำได้ชาวบ้านมักเรืยกว่า “นมผักกระเฉด” รากแตกเป็นกระจุก บริเวณข้อใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เกิดที่ข้อของลำต้นแต่ละใบมีใบประกอบย่อย 2-3 คู่ แต่ละใบประกอบย่อยมีใบย่อย 8-16 คู่ ใบย่อยมีขอบ ใบขนานปลายใบสีเขียวเข้ม บริเวณใบมีสีเขียวอ่อน ขอบใบมีสีม่วง ใบย่อยส่วนปลายมีขนาดใหญ่กว่าใบย่อยทางโคน ใบรูปไข่ ใบจะหุบเวลากลางคืน หรือยามที่ถูกสัมผัส ดอกเป็นช่อกลมสีเหลืองสดอยู่บนก้านดอกออกตรงซอกใบ ก้านดอกยาวประมาณ 10-20 ซม. ดอกแต่ละดอกมีกลีบดอก 5 แฉก ประกอบด้วยดอกย่อยจำนวนมาก ดอกที่เกิดบริเวณปลายช่อเป็นดอกสมบูรณ์ เพศดอกตัวผู้จะเกิดช่วงกลางของช่อดอก ส่วนล่างสุดเป็นดอกที่ใม่มีเพศ (neuterflow) คือไม่มีทั้งเกสรตัวผู้และตัวเมีย ผลมีลักษณะเป็นฝักเกิดเป็น กลุ่ม แต่ละฝักโค้งงอเล็กน้อย มี 4-10 เมล็ด

สรรพคุณ : ผักกระเฉดเป็นผักดับพิษร้อนถอนพิษไข้ ถอนพิษยา เบื่อเมาเหมาะในการกินช่วงหน้าร้อน

วิธีใช้ในการประกอบอาหาร : ผักกระเฉดสามารถนำมาประกอบอาหารได้หลากหลายประเภท โดยใช้ส่วนยอดใบและลำต้นอ่อน ทำได้ทั้งผัดไฟแดง ผัดน้ำมัน หรือแกงส้ม หากอยากกินเป็นผักสด หรือลวกเป็นผักจิ้ม ก็ได้เช่นกัน

คุณค่าทางอาหาร : ผักกระเฉด 100 กรัมมีแคลเซียม 123 มิลลิกรัม นอกจากมีแคลเซียมสูงแล้วยังมีธาตุเหล็ก และไนอะซีนที่ช่วยทำให้ปากและ ลิ้นไม่อักเสบ ไม่ร้อนใน ท้องอืด หรือคลื่นไส้อีกด้วย

เมนูแนะนำ : ยำผักกระเฉด

เครื่องปรุง

ผักกะเฉดผัดผักกระเฉดยอดอ่อนๆ เด็ดแล้ว    400    กรัม
เนื้อหมูต้มสุกหั่นบางๆ เล็กๆ    90    กรัม
เนื้อกุ้งต้มหั่น    100    กรัม
หัวกะทิตั้งไฟให้เดือด    50    กรัม
ถั่วลิสงคั่วหั่นหรือบุบพอแตก    40    กรัม
กระเทียมเจียว    20    กรัม
หอมแดงเจียว    30    กรัม
พริกแดงหั่นเป็นเส้นๆ    35    กรัม
เครื่องปรุงนํ้ายำ
พริกแห้งเผาโขลกละเอียด    20    กรัม
กระเทียมเผาโขลกละเอียด    20    กรัม
น้ำตาลปีบ    60    กรัม
น้ำปลา    45    กรัม
นํ้ามะนาว    40    กรัม
วิธีทำ

1.    ต้มน้ำให้เดือด ใส่ผักกระเฉดลง ลวกแล้วตักขึ้นแช่นํ้าเย็นทันที นำขึ้นให้สะเด็ดน้ำ
2.    ผสมส่วนผสมน้ำยำทั้งหมดเข้าด้วยกัน คนจนน้ำตาลละลาย
3.    ใส่ผักกระเฉดลงในชามผสม ใส่เนื้อหมู เนื้อกุ้ง หัวกะทิ กระเทียม เจียว หอมแดงเจียว ถั่วลิสง แล้วราดด้วยน้ำยำ เคล้าเบาๆ ให้เข้ากัน ตักใส่จานแต่งหน้าด้วยพริกแดง

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>