ต้นกระโดน

กระโดน

กระโดน

กระโดน

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Careya sphaerica Roxb.

ชื่อวงศ์ : Lecythidaceae

ชื่อท้องถิ่น : กะนอน ซุย แซงจิแหน ปุย ปุยกระโดน ปุยขาว พุย ผ้าฮาด แส่เจ๊อะบะ หูกวาง

ล้กษณะ : กระโดนบกเป็นไม้ต้นขนาดกลางสูง6-10เมตร ผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มกลมแน่นทึบ โดยมากลำต้นมักเตี้ย กิ่งก้านสาขามาก เปลือกหนาแตกล่อนเป็นแผ่นๆ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงเวียนกันตามปลาย กิ่ง รูปไข่กลับ กว้าง 15 ซม. ยาว 30 ซม. ลายใบมน โคนใบสอบ แผ่นใบบางและเหนียว ขอบใบหยักเล็กน้อย เส์นแขนงใบข้างละ 9-15 เสัน ก้านใบ ยาว 0.3-2.5 ชม. ใบแก่ก่อนร่วงสีแสด ดอกมีสีขาว มีกลิ่นหอมอ่อนๆ ออกเดี่ยวๆหรือเป็นกระจุก กระจุกละ 2-3 ดอก กลีบเลี้ยง 4 กลีบ กลีบดอก 4กลีบ สีขาวหลุดร่วงง่าย มีเกสรเพศผู้จำนวนมาก สีแดงปลายขาวเรียงเป็น ชั้นๆโคนเชื่อมติดกัน มีดอกพร้อมใบอ่อน ดอกบานเต็มที่กว้าง 6-8 ซม. ผลสดแบบมีเนื้อหลายเมล็ดทรงกลม อวบน้ำ ขนาด 5-7 ซม. มีเมล็ดจำนวนมากมีเยื่อหุ้ม

สรรพคุณ : กระโดนบก ใบมีรสฝาด ใช้ปรุงเป็นนํ้ามันสมานแผล เปลือกและผลใช้เป็นยาฝาดสมาน ดอกและจากเปลือกใช้เป็นยาแก้หวัด แก้ไอ ทำให้ชุ่มคอ เป็นยาบำรุงสำหรับสตรีหลังคลอดบุตร ผล ช่วยย่อยอาหาร

กระโดนนํ้า เปลือกมีรสฝาดใช้ชะล้างบาดแผล สมานแผลเรื้อรัง ใบแก้ท้องร่วง รากเป็นยาระบาย ผล เป็นยาแก้หวัด เมล็ดเป็นยารสร้อน แก้ลม แน่น แก้อาการไอของเด็ก

วิธีใช้ในการประกอบอาหาร : ใช้ยอดใบและดอกอ่อนเป็นผักสด กินกับน้ำพริก ส้มตำ ลาบก้อย เป็นต้น ชาวอีสานนิยมกระโดนน้ำมากกว่า กระโดนบก เพราะมีรสชาติอร่อยกว่า ฝาดน้อยกว่ากระโดนบก

คุณค่าทางอาหาร : ยอดอ่อนและดอกอ่อนรสฝาดอมมัน ผักกระโดน100กรัมให้พลังงานต่อร่างกาย 83 กิโลแคลอรีมีเส้นใย 1.9 กรัม แคลเซียม 13 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 18 มิลลิกรัมเหล็ก 1.7  มิลลิกรัม วิตามินเอ 3,958 IU. วิตามินบี 1 0.10 มิลลิกรัม วิตามินบี2 0.88 มิลลิกรัม ไนอะซีน 1.8 มิลลิกรัม วิตามินชี 126 มิลลิกรัม

เมนูแนะนำ : กระโดนห่อกุ้งฝอย

เครื่องปรุง

ใบกระโดน
กุ้งฝอย
หอมแดงหั่นลูกเต๋า
ขิงหั่นลูกเต๋า
มะพร้าวหั่นซอยแล้วนำมาคั่วให้เหลือง
ถั่วลิสงคั่ว

เครื่องปรุงนํ้าจิ้มแจ่ว

พริกป่น
ข้าวคั่ว
น้ำปลาร้านิดหน่อย (ไม่ใส่ก็ได้ ถ้าไม่ชอบ เพราะมีน้ำปลาอยู่แล้ว)
น้ำปลา
น้ำมะนาว
น้าตาลทราย/ผงชูรส
หอมแดงซอย ต้นหอม ผักชีซอย (ใช้โรยหน้า)

วิธีทำ

  1. นำเครื่องปรุงน้ำจิ้มแจ่วมาผสมรวมกันทั้งหมด โรยหน้าด้วย หอมแดง ต้นหอม ผักชี
  2. นำกุ้งฝอยล้างนํ้าให้สะอาด นำกุ้งไปลวกพอให้สุก หากชอบกิน กุ้งสดๆ ก็ทำได้เช่นกัน
  3. นำใบกระโดนมาห่อกุ้ง หอมแดง ขิง มะพร้าวคั่ว ถั่วลิสง ทำ เหมือนเมี่ยงคำ แล้วจิ้มด้วยนํ้าจิ้มแจ่ว กินได้เลย เป็นอาหารพื้นบ้านรสแซบ

กระโดน

Poke:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>