กระชายเป็นต้น

กระชาย

 

กระชาย

กระชาย

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Boesenbergia pundurata (ROxb) Schitr

ชื่อวงศ์: Zinggberaceae

ชื่อท้องถิ่น : กะแอน ระแอน (ภาคเหนือ) ขิงทราย (มหาสารคาม) ว่านพระอาทิตย์ (กรุงเทพฯ)

ลักษณะ : กระชายเป็นไม้ล้มลุก สูงราว 1-2 ศอก มีลำต้นใต้ดิน รากเหง้าทรงกระบอกปลายแหลมจำนวนมากรวมติดอยู่ที่เหง้าเป็นกระจุก เนื้อในรากละเอียดสีเหลืองมีกลิ่นเฉพาะ กาบใบสีแดงเรื่อใบใหญ่ยาวรีปลายแหลม ดอกเป็นช่อสีขาวชมพู ขยายพันธุโดยใช้ เหง้ากระชายชอบดินร่วนปนทราย ไม่ชอบดินแฉะต้องการแค่ปริมาณนํ้าฝน ตามธรรมชาติ ฤดูที่เหมาะกับการปลูกคือ ปลายฤดูแล้ง

รรพคุณ : กระชายมีรสเผ็ดร้อน มีสารสำคัญในรากและเหง้า กระชายมีฤทธิ้ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียในลำไส้ ช่วยขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ช่วยเจริญอาหารและแก้โรคในช่องปาก

  1. แก้บิด ท้องร่วง ท้องเสีย นำรากกระชายย่างไฟ ตำให้ละเอียด ผสม นํ้าปูนใสคั้นเอาแต่นํ้าดื่ม
  2. รักษาโรคริดสีดวงทวาร ต้มกระชายพร้อมมะขามเปียก เติมเกลือ แกงเล็กน้อย กินก่อนนอนทุกวัน
  3. ช่วยบำรุงกำลัง เป็นยาอายุวัฒนะ ตำรากกระชาย 1 กำมือ ให้ละเอียด คั้นเอาแต่น้ำผสมกับนํ้าผึ้ง กินก่อนอาหารเย็น
  4. ช่วยบำรุงหัวใจ กระตุ้นให้หัวใจเต้นสม่ำเสมอ นำกระชายแห้ง บดให้เป็นผงละลายกับนํ้าร้อน
  5. นำรากกระชาย ตะไคร้ หอมแดง ข่า ใบสะเดาแก่ ตำผสมกัน ใช้ ฉีดบริเวณที่มีแมลงรบกวน
  6. บำบัดโรคกระเพาะ กินรากสดแง่งเท่านิ้วก้อยไม่ต้องปอกเปลือก วันละ 3 มื้อ ก่อนอาหาร 15 นาที สัก 3 วัน ถ้ากินได้ให้กินจนครบ 2 สัปดาห์ ถ้าเผ็ดร้อนเกินไปหลังวันที่ 3 ให้กินขมิ้นสดปอกเปลือกขนาดเท่ากับ 2 ข้อ นิ้วถ้อยจนครบ 2 สัปดาห์
  7. บรรเทาอาการแผลในปาก ปั่นรากกระชายทั้งเปลือก 2 แง่งกับ นํ้าสะอาด 1 แก้วในโถปั่นนํ้า เติมเกลือครึ่งช้อนกาแฟโบราณ กรองด้วยผ้าขาวบาง ใช้กลั้วปากวันละ 3 เวลาจนกว่าแผลจะหาย ถ้าเฝื่อนเกินไปให้เติมน้ำสุกได้อีก ส่วนที่ยังไม่ได้แบ่งใช้เก็บในตู้เย็นได้ 1 วัน
  8. แก้ฝ้าขาวในปากบดรากกระชายที่ล้างสะอาดไม่ต้องปอกเปลือกใส่โถปั่นพอหยาบใส่ขวดปิดฝาแช่ไว้ในตู้เย็น กินก่อนอาหาร ครั้งละ 1 ช้อน กาแฟเล็ก (เหมือนที่เขาใช้คนกาแฟโบราณ) วันละ 3 มื้อ ก่อนอาหาร 15 นาที สัก 7 วัน
  9. แก้กลาก เกลื้อน นํ้ากัดเท้า คันศีรษะจากเชื้อรา นำรากกระชาย ทั้งเปลือกมาล้างผึ่งให้แห้ง ฝานเป็นแว่น แล้วบดให้เป็นผงหยาบ เอานํ้ามัน พืช (อาจใช้น้ำมันมะกอกหรือน้ำมันมะพร้าวก็ได้) มาอุ่นในหม้อใบเล็กๆ เติม ผงกระชายใช้นํ้ามัน 3 เท่าของปริมาณกระชาย ใช้ไฟอ่อนๆ (คนไปคนมา อย่าให้ไหม้) ไปสักพักราว 15-20 นาที กรองกระชายออก เก็บนํ้ามันไว้ใน ขวดแก้วสีชาใช้ทาแก้กลาก เกลื้อน
  10. แก้คันศีรษะจากเชื้อรา ให้เอานํ้ามันดังกล่าวไปเข้าสูตรทำ แชมพู สระผมสูตรน้ามันจากที่ไหนก็ได้ โดยใช้แทนน้ามันมะพร้าวในสูตรประหยัด เงินและได้ภูมิใจกับภูมิปัญญาไทย หรือจะใช้น้ามันกระชายโกรกผม ให้เพิ่ม ปริมาณน้ามันพืชอีก 1 เท่าตัว โกรกด้วยน้ามันกระชายสัก 5 นาที นวดให้เข้า หนังศีรษะ จากนั้นจึงสระผมแล้วล้างออก
  11. เป็นยาอายุวัฒนะ ผงกระชายทั้งเปลือกบดตากแห้ง ปั้นลูกกลอนกับน้ำผึ้งกินวันละ 3 ลูกก่อนเข้านอน ตำรับนี้เคยมีผู้รายงานว่าใช้ลด นํ้าตาลในเลือดได้ หรือใช้กระชายตากแห้งบดผงบรรจุแคปซูล แคปซูลละ 250 มิลลิกรัม กินวันละ 1 แคปซูลตอนเช้าก่อนอาหาร เช้าในสัปดาห์แรก วันละ 2 แคปซูลตอนเช้าในสัปดาห์ที่ 2วิธีใช้ในการประกอบอาหาร : กระชายมีรสเผ็ดพอสมควร จึงช่วยดับกลิ่นคาวได้ นำไปปรุงกับอาหารได้หลายอย่าง โดยเฉพาะอาหารไทย ส่วนที่ใช้ในการประกอบอาหารก็คือเหง้าและราก รากกระชายเป็นส่วนผสมของเครื่องแกงขนมจีนน้ำยา และเป็นส่วนประกอบของอาหารอีกหลาย ชนิดเพื่อดับกลิ่นคาวเนื้อและปลา เช่น ผัดเผ็ดปลาดุก แกงเผ็ดเนื้อ แกงปา แกงเลียง หลนปลาร้า ฯลฯ

    คุณค่าทางอาหาร : ในรากเหง้าของกระชายมี แคลเซียม เหล็กมาก นอกจากนั้นยังมีเกลือแร่ต่างๆ และวิตามินเอ วิตามินซี อีกด้วย

    เมนูแนะนำ : ผัดเผ็ดปลาดุก
    เครื่องปรุง
    กระชายหั่นฝอย    1    ถ้วย
    ปลาดุกหั่นเป็นชิ้นๆ ล้างให้สะอาด    500    กรัม
    ใบมะกรูดฉีก    1/4    ถ้วย
    ใบกะเพราทอดกรอบ    1/4   ถ้วย
    มะเขือ    1/2    ถ้วย
    พรักสดเขียว แดง เหลือง    3    เม็ด
    พริกไทยอ่อน

    น้ำปลา    3-4    ช้อนโต๊ะ
    น้ำตาลทราย    2    ช้อนโต๊ะ
    น้ำพริกแกงเผ็ด    60    กรัม
    น้ำมันพืชสำหรับผัด    1/4 ถ้วย
    น้ำมันพืชสำหรับทอด

วิธีทำ

  1. น้ำปลามาจัดการล้างเมือกออก ใช้เกลือโรยที่ตัวปลาแล้วก็ลูบให้ ทั่วตัว ขัดเบาๆ ให้เมือกหลุดออก ล้างนาเปล่า ทำแบบนี้สัก 2-3 รอบจนกว่า เมือกจะหมด จากนั้นใช้มืดคมๆ ตัดหัวออก ควักไล้ทิ้ง หั่นปลาดุก เป็นชิ้นๆ แล้วก็ล้างด้วยน้ำเกลือ 2-3 นํ้า พักให้สะเด็ดน้า โรยเกลือทิ้งไว้นิดหน่อย ที่ต้อง ล้างด้วยเกลือกับนํ้าเกลือเพราะว่าปลาดุกจะได้ไม่คาว
  2. ล้าง-หั่นมะเขือ แช่น้ำเกลือไว้ แล้วฉีกใบมะกรูด หั่นกระชายเป็น เล้นๆ หั่นพริกเฉียงๆ
  3. ทอดใบกะเพราให้กรอบ พักไว้
  4. ทอดปลาดุก ทอดให้กรอบหรือพอเหลือง แล้วพักไว้
  5. ตั้งกระทะผัดพริกแกงให้หอม เติมน้ำเปล่าลงไปนิดหน่อย ให้ผัด มีนํ้าขลุกขลิก
  6. ใส่มะเขือ ใส่ปลาแล้วผัดสักครู่ ใส่ปลาดุกทอดกรอบเติมน้าปลา น้ำตาล ชิมรสตามชอบ แต่ให้รสเค็มนำ
  7. ใส่กระชาย พริกไทยอ่อน ใบมะกรูด พริก ผัดให้ได้รสได้กลิ่น
  8. ตักใส่จาน โรยหน้าด้วยใบกะเพรากรอบ เป็นอันเสร็จ

กระชาย

Poke:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>